Artykuł

Do tej pory zdarzało się to tylko w powieściach lub w filmach katastroficznych - ogromna asteroida jest na kursie kolizyjnym z Ziemią. Czy ludzkość czeka wielki kataklizm?

99942 Apophis (początkowo nazywana 2004 MN4) to asteroida należąca do grupy obiektów których orbity przecinają orbitę Ziemi. W grudniu 2004 roku 99942 Apophis wzbudziła szereg obaw, ze względu na to, że jej wyznaczona orbita prowadziła na kurs kolizyjny z Ziemią w 2029 roku. Dodatkowe obserwacje umożliwiły jednak dokładniejsze wyznaczenie orbity i tym samym wykluczyły możliwość zderzenia z Ziemia lub Księżycem. Nie wyklucza się jednak, że w odleglejszej przyszłości wydarzenie takie może mieć miejsce.

Według obecnych danych najbliższe zbliżenie do Ziemi nastąpi prawdopodobnie w piątek 13 kwietnia 2029 roku. Obiekt osiągnie jasność 3,3 magnitudo (przyp: jednostka miary stosowana do oznaczania jasności gwiazd i innych ciał niebieskich) i będzie widoczny gołym okiem w Europie, Afryce i zachodniej Azji. Będzie to pierwszy taki obiekt w znanej historii, który minie Ziemię w tak małej odległości. Naukowcy uważają, że asteroida tej wielkości jak 99942 Apophis mija naszą planetę w podobnej odległości raz na 1500 lat.

W chwili odkrycia 99942 Apophis jako pierwszy w historii otrzymał 4 stopień w 10 stopniowej skali ryzyka zderzenia Torino (cała tabela poniżej). Skala ta jest używana przez naukowców do mierzenia stopnia ryzyka zderzenia asteroid z Ziemią. Obecnie ze względu na niezerowe prawdopodobieństwo zderzenia z Ziemią w 2036 roku i 2037 roku Apophis posiada jeden punkt w skali Torino. Ale na skutek zmiany trajektorii spowodowanej bliskim przelotem w okolicy Ziemi, dokładne wytyczenie orbity asteroidy po roku 2029 jest obecnie niemożliwe. Jeżeli w 2013 roku (najbliższe korzystne do pomiarów ustawienie) dokonane zostaną dodatkowe pomiary radarowe, będzie można z dużą dokładnością obliczyć nowy tor aż do roku 2070.

Bazując na obserwacjach jasności i zakładając, że odbija ona światło w typowy sposób dla obiektów podobnej klasy, średnica asteroidy Apophis została oszacowana na 390 metrów. Jej masa została określona na 7,9×1010 kg, przyjmując typową dla asteroid gęstość 2,6 g/cm3. Prawdopodobna szybkość w momencie potencjalnego zderzenia będzie wynosić 12,59 km/s.

Gdyby doszło do zderzenia
NASA oszacowała, że zderzenie 99942 Apophis z ziemią wyzwoliłoby energię równoważną 1480 megatontrotylu. Dla porównania, największa eksplozja wywołana przez człowieka, bomba Tsar, wyzwoliła około 50 megaton. Bomba nuklearna Little Boy, która została zrzucona na Hiroszimę, wyzwoliła jedynie energię 0,013 megatony.

Energia uderzeń, które odpowiedzialne są za powstanie wielkiego krateru meteorytowego lub katastrofę tunguską, szacowane są na 10-20 megaton. Erupcja wulkanu Krakatau w roku 1883, wyzwoliła energię porównywalną 200 megatonom trotylu.

Faktyczne efekty zderzenia będą zależały od budowy asteroidy, miejsca zderzenia oraz kąta uderzenia. Niezależnie od tego, skutki będą tragiczne na obszarze tysięcy kilometrów, mimo to nie przewiduje się długotrwałych skutków w skali globalnej.

Podsumowując
Perspektywa uderzenia asteroidy w ziemię wydaje się niezbyt miłą alternatywą dla nas, ludzi. Jednak w tym konkretnym przypadku, zważając że obiekt 99942 Apophis ma na skali tylko 1 stopień i że do roku 2036 jest jeszcze sporo czasu możemy na razie spać spokojnie, na razie...

Poniżej tabela przedstawiająca wszystkie stopnie w Skali Torino która jest 10-stopniową skalą, według której NASA ocenia potencjalne zagrożenie katastrofą kosmiczną, jakie stwarzają rozmaite obiekty nadlatujące w kierunku ziemi z kosmosu.

Skala Torino

 




Skala Torino
BRAK ZAGROŻENIA 0 Prawdopodobieństwo kolizji wynosi 0 (lub jest bliskie zeru). Stopień ten odnosi się również do obiektów małych jak meteory, które ulegają całkowitemu spaleniu w atmosferze lub większych, które rzadko powodują zniszczenia.
NORMA 1 Obiekt odkryty, który nie stanowi większego zagrożenia. Posiadane dane wskazują na to, że prawdopodobieństwo zderzenia (jakkolwiek nie zerowe), jest bardzo znikome i nie wymaga powiadamiania opinii publicznej. Dalsze obserwacje prawdopodobnie doprowadzą do zredukowania zagrożenia do stopnia 0.
WYMAGANA UWAGA ASTRONOMÓW 2 Obiekt, na podstawie dokładniejszych obserwacji, może okazać się całkowicie nieszkodliwy. Jego orbita przecina orbitę ziemską w małej odległości od Ziemi, ale nie istnieje ryzyko zderzenia z planetą. Możliwa redukcja zagrożenia do stopnia 0.
3 Bliskie zbliżenie obiektu do Ziemi, wymagające uwagi astronomów. Aktualne obliczenia dają szansę na kolizję, z możliwością wywołania lokalnych zniszczeń. Dalsze obserwacje prawdopodobnie doprowadzą do zredukowania zagrożenia do stopnia 0. Zalecane jest powiadomienie opinii publicznej i odpowiednich organów państwowych, jeżeli spotkanie z obiektem nastąpi w ciągu dekady.
4 Bliskie zbliżenie obiektu do Ziemi, wymagające uwagi astronomów. Aktualne obliczenia dają szansę na kolizję, z możliwością wywołania regionalnych zniszczeń, większą niż 1%. Obserwacje prawdopodobnie doprowadzą do zredukowania zagrożenia do stopnia niższego. Zalecane jest powiadomienie opinii publicznej i odpowiednich organów państwowych.
ZAGROŻENIE 5 Bliskie zbliżenie obiektu do Ziemi stanowiące poważne, aczkolwiek nie 100% pewne zagrożenie kolizją, z możliwością wywołania regionalnych zniszczeń. Wymagana jest znaczne zaangażowanie astronomów w celu potwierdzenia lub wykluczenia możliwości kolizji. Zalecane jest postępowanie kryzysowe podjęte przez odpowiednie organy państwowe, jeżeli spotkanie z obiektem nastąpi w ciągu dekady.
6 Bliskie zbliżenie dużego obiektu do Ziemi stanowiące poważne, aczkolwiek nie 100% zagrożenie kolizją, z możliwością wywołania globalnych zniszczeń. Wymagana jest znaczne zaangażowanie astronomów w celu potwierdzenia lub wykluczenia możliwości kolizji. Zalecane jest postępowanie kryzysowe podjęte przez odpowiednie organy państwowe, jeżeli spotkanie z obiektem nastąpi w ciągu trzech dekad.
7 Bardzo bliskie zbliżenie dużego obiektu do Ziemi stanowiące jeżeli nastąpi w ciągu stulecia bezprecedensowe, aczkolwiek nie 100% zagrożenie kolizją, z możliwością wywołania globalnych zniszczeń. Zalecane jest postępowanie kryzysowe podjęte przez odpowiednie organy międzynarodowe, w celu dokładnego oznaczenia zagrożenia.
PEWNE ZDERZENIE 8

Zderzenie jest pewne. Siła eksplozji spowoduje lokalne zniszczenia na lądzie. Jeżeli nastąpi w okolicy przybrzeżnej możliwe jest powstanie fal tsunami. Średnia częstotliwość wystepowania : raz na 50 lat lub raz na kilka tysięcy lat.

9 Zderzenie jest pewne, siła eksplozji spowoduje bezprecedensowo duże zniszczenia w na większym obszarze. Jeżeli nastąpi na obszarze oceanów wywoła duże tsunami. Średnia częstotliwość występowania: raz na 10000 lat lub raz na 100000 lat.
10

Zderzenie jest pewne, siła eksplozji spowoduje globalne zniszczenia i doprowadzi do zmian klimatycznych. Stanowi zagrożenie dla istnienia cywilizacji. Średnia częstotliwość występowania: raz na 100000 lat lub rzadziej.


Opracowanie: www.top.strefa.pl Źródło: pl.wikipedia.org

 

Zderzenie jest pewne, siła eksplozji spowoduje globalne zniszczenia i doprowadzi do zmian klimatycznych. Stanowi zagrożenie dla istnienia cywilizacji. Średnia częstotliwość występowania: raz na 100000 lat lub rzadziej.